Praga 21 to dzielnica i obwód administracyjny stolicy Pragi, odpowiadający obrębowi katastralnemu Újezd nad Lesy, położony na południowym wschodzie Pragi przy granicy z Krajem środkowoczeskim.
Praga 21 to dzielnica stolicy Pragi, która pokrywa się z obrębem katastralnym Újezd nad Lesy. Leży na południowym wschodzie Pragi i tworzy część granicy stolicy z Krajem środkowoczeskim.[1]
Historia
Powstanie Újezdu można datować na drugą połowę XIII wieku, gdy wzdłuż drogi prowadzącej z Koloděje powstała wieś ulicówka. Droga ta tworzyła oś wsi, której środek stanowiły gospodarstwo oraz kościół z cmentarzem.[1]
Najstarsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z roku 1309. Ówczesnym właścicielem był pan Vítek ze Švábenic i Heřmanic, który w tym roku zastawił klasztorowi na Zderazie wieś Sibřina i Újezd jako zabezpieczenie długu za sukno i pieprz, kupione na kredyt u praskich mieszczan. Ponieważ w uzgodnionym terminie długu nie spłacił, obie wsie przypadły klasztorowi 29 lipca 1309 roku.[2]
Tło tych stosunków sięga roku 1190, kiedy bracia Kojata i Všebor z rodu Hrabiszyców sprowadzili do Czech zakon krzyżowców, stróżów Grobu Bożego w Jerozolimie, i założyli dla nich dom na Zderazie przy kościele świętych Piotra i Pawła, istniejącym już od 1115 roku. Kojata zmarł w 1227 roku bezdzietnie, Všebor w 1238 roku. Majątek po nich odziedziczył Idík ze Švábenic, mąż córki Všebora Markéty i późniejszy burgrabia ołomuniecki, ojciec wspomnianego Vítka. Kojata, Všebor i ich potomkowie zapisywali klasztorowi wsie w okolicach Żatca, Litomierzyc i Pilzna, a Vítek swoją hojnością znacznie uszczuplił majątek rodowy. Zmarł w 1312 roku i został pochowany w rodowej krypcie kościoła świętych Piotra i Pawła na Zderazie, gdzie spoczywali już jego ojciec Idík oraz założyciele konwentu Kojata i Všebor.[2]
Klasztor krzyżowców na Zderazie należał według źródła do najbogatszych klasztorów w Czechach i na Morawach. Miał prawo patronatu nad kościołem św. Bartłomieja w Újezdzie, decydował więc o obsadzie parafii, i prowadził także kilka szpitali. W herbie miał podwójny czerwony krzyż na czarnym suknie. 31 lipca 1419 roku do klasztoru wdarli się husyci i go złupili.[2]
Z dziejami Újezdu ściśle związana jest historia sąsiednich Koloděje, od których Újezd oddzielił się dopiero w 1921 roku. Warownia w Koloděje jest po raz pierwszy wzmiankowana w 1346 roku, sama osada jest starsza. Nazwę Koloděje źródło wywodzi od koloděj, czyli kołodziejów, którzy osiedlili się przy brodzie przez Rokytkę i naprawiali tam uszkodzone wozy.[2]
Nazwa Újezd nad Lesy powstała 7 lutego 1922 roku dla samodzielnej gminy, która do 1921 roku była w przeważającej części częścią Koloděje. Do Pragi Újezd nad Lesy został przyłączony 1 lipca 1974 roku wraz z Běchovice, Klánovice i Koloděje i stał się częścią ówczesnej Pragi 9. Odrębny obwód administracyjny Praga 21 powstał w lipcu 2001 roku.[1] Szkoła ma dwie kuchnie, przy ulicy Staroklánovická i przy ulicy Polesná, a większość chorych jadła z kuchni przy ulicy Polesná, która według ratusza będzie przez kilka tygodni nieczynna, podczas gdy kuchnia przy ulicy Staroklánovická miała na nowo zacząć działać 8 października 2026 roku. [3] Policja bada sprawę od końca września 2026 roku pod kątem podejrzenia narażenia zdrowia przez wadliwą żywność z niedbalstwa, a 7 października 2026 roku rada dzielnicy jako organ prowadzący szkoły złożyła zawiadomienie o przestępstwie przeciwko nieznanemu sprawcy. [3] Według stanu na 7 października 2026 roku higienicy odnotowali 485 chorych, z których 272 przypadki potwierdzono laboratoryjnie; od początku epidemii hospitalizowano 103 osoby, a w szpitalach pozostawało pięciu pacjentów. [3] Po obiedzie wydanym 21 września 2026 roku w stołówce Masarykova základní škola w Újezdzie nad Lesy wybuchła epidemia salmonellozy; według praskiej stacji sanitarnej w kuchni używano niedostatecznie poddanych obróbce cieplnej jaj po upływie terminu przydatności. [3]
Status administracyjny
Praga 21 jest jedną z 57 jednostek samorządowych, na które Praga dzieli się na podstawie ustawy nr 131/2000 Dz.U., a zarazem jednym z 22 obwodów administracyjnych stolicy. Wykonuje administrację państwową także dla sąsiednich dzielnic Koloděje, Klánovice i Běchovice.[1]
Obszar i ludność
Całkowita powierzchnia Pragi 21 wynosi 1015 hektarów. Z tego 175 ha przypada na grunty orne, 152 ha na ogrody, 2 ha na sady, 516 ha na grunty leśne, 8 ha na powierzchnie wodne, 51 ha na tereny zabudowane i 96 ha na pozostałe powierzchnie. Na 31 grudnia 2013 roku w dzielnicy mieszkało 10 396 osób, a średni wiek wynosił 37 lat.[1]
Co można zwiedzić
W Újezdzie nad Lesy znajdują się według źródła lokalne muzeum i biblioteka, a przejść można także ścieżką dydaktyczną na terenie Klánovický les.[1] 1 października 2026 roku przed południem strażacy i policjanci wyjechali na ulicę Hodkovská do wycieku gazu, podczas którego przy pracach na przyłączu przebito rurę; strażacy ewakuowali siedem osób z pobliskich domów jednorodzinnych i nikt nie został ranny. [4]
Strony linkujące tutaj
Źródła
- Městská část Praha 21 — 5 marca 2015
- Městská část Praha 21 — 26 czerwca 2014
- Pražský patriot — 7 października 2026
- Pražský deník — 1 października 2026