Praga 16 to dzielnica miasta stołecznego Pragi na lewym brzegu Berounki, na której terenie odkryto długą serię znalezisk archeologicznych od starszej epoki kamienia po wczesne średniowiecze.
Praga 16 rozciąga się na lewym brzegu rzeki Berounka, na południowo-zachodnim skraju Pragi. Teren leży na pograniczu Českého krasu i Pražské kotliny, przy ujściu potoku Radotínský potok do Berounki. Geograficznie znajduje się na 49°59′ szerokości geograficznej północnej i 14°29′ długości geograficznej wschodniej, na wysokości około 200 metrów nad poziomem morza; dokładnie wyznaczone położenie dworca to 204,549 m n.p.m.[1]
Warunki przyrodnicze
Dzięki położeniu na pograniczu obszaru krasowego i kotliny teren oferuje zarówno cieplejsze miejsca wzdłuż biegu rzeki, jak i chłodniejsze, zalesione doliny. Bliskość wody, drewna, kamienia i ziemi nadającej się do uprawy umożliwiała ludziom utrzymanie się na niewielkim obszarze już od czasów prehistorycznych, o czym świadczą liczne znaleziska archeologiczne.[1]
Najstarsze osadnictwo
Najstarsze ślady osadnictwa pochodzą ze starszej epoki kamienia, sprzed około 130 000 do 50 000 lat, i zostały odkryte przy potoku Šachetský potok. W tym samym miejscu znaleziono także ślady pobytu ludzi ze środkowej epoki kamienia, z VIII–VI tysiąclecia p.n.e. Osada z młodszej epoki kamienia, datowana na lata 5300–4500 p.n.e., rozciągała się pod ulicą Prvomájová i pod radotínską halą sportową. Późną epokę kamienia dokumentują dotąd jedynie znaleziska grobowe. Ze starszej epoki brązu zbadano jeden grób, ze środkowej epoki brązu jamę osadniczą i bransoletę z brązu.[1]
Epoka brązu i żelaza
Z młodszej epoki brązu znane są trzy osady i jedno lub dwa cmentarzyska kultury knowizkiej. Największa osada rozciągała się w szerszej okolicy dzisiejszego dworca kolejowego. Po cmentarzysku z tego okresu pod halą sportową pojawiło się cmentarzysko ciałopalne z późnej epoki brązu. Po przerwie spowodowanej prawdopodobnie zmianą klimatu na teren powróciło życie wraz z dużym cmentarzyskiem ludności kultury bylańskiej, datowanym na lata 800–500 p.n.e. Cmentarzysko to zostało zniszczone podczas budowy linii kolejowej i dworca, jednak znaleziska dowodzą, że chowano tu zmarłych aż do początku młodszej epoki żelaza.[1]
Okres rzymski i wędrówki ludów
W okresie od około 40 roku p.n.e. do 400 roku n.e. w Radotínie osiedliła się grupa Germanów, po której pozostały grób ciałopalny i osada w okolicy stadionu oraz wzdłuż linii kolejowej. Z okresu wędrówek ludów, mniej więcej z lat 400–580, zachowała się zawartość kilku grobów szkieletowych odnalezionych w gliniance naprzeciw dworca kolejowego. Wśród znalezisk były naczynia szklane, złota sprzączka i monety, konkretnie solid zachodniorzymskiego cesarza Arkadiusza z lat 402–406. Po tym okresie teren prawdopodobnie na pewien czas znów opustoszał.[1]
Wczesne średniowiecze i pierwsza wzmianka pisemna
Podczas budowy nowej drogi z Lahovic do Radotína w 1954 roku odkryto rozległe słowiańskie cmentarzysko z IX wieku.[1] Pierwsza wzmianka pisemna o Radotínie wiąże się z rokiem 993, kiedy książę Bolesław II miał podarować dziesięcinę ze swojego dworu w Radotínie klasztorowi benedyktynów w Břevnovie z okazji jego założenia. Dokument darowizny, który o tym świadczy, jest jednak według zachowanych ustaleń późniejszym fałszerstwem z XIII wieku.[1]
Znaleziska nad rzeką
W 2015 roku przeprowadzono badania archeologiczne w miejscu dawnego ogrodnictwa nad rzeką, w związku z budową tak zwanego Místa u řeky. Badania odsłoniły kilka warstw kulturowych, a podczas nich znaleziono drugą rzymską monetę odkrytą na terenie Radotína.[1]