Pavel Žák, autor tekstów piosenek, kompozytor i reżyser radiowy, zmarł 1 listopada 2026 roku w Pradze w wieku 85 lat. Informację potwierdził agencji Česká tisková kancelář jego syn.[2]

Życie i kariera

Pavel Žák urodził się 28 sierpnia 1941 roku w Rychnovie nad Kněžnou.[1][2] Ukończył harmonię i kompozycję na praskiej Akademii Sztuk Performatywnych, a następnie pracował jako nauczyciel i metodyk Centralnego Domu Pionierów i Młodzieży im. Juliusa Fučíka w Pradze.[1][2] Współpraca z Jaroslavem Jakoubkiem zaowocowała kilkoma piosenkami, które wykonywali między innymi Karel Hála, Hana Hegerová i Eva Olmerová.[1][2] Na wystawie światowej Expo 67 w Montrealu pracował jako dramaturg i reżyser dźwięku.[1][2][4] W Czechosłowackim Radiu był autorem, reżyserem muzycznym i scenarzystą programów Houpačka, Koncert Mikrofóra, Junior 30 i Junior večerník, uczestniczył też w pracach literacko-dramatycznej i muzycznej redakcji programów dla dzieci i młodzieży w Telewizji Czechosłowackiej.[1][2][4]

Twórczość tekściarska

Od 1963 roku, według własnych słów, napisał ponad 1300 tekstów piosenek.[1][2] Współpracował z kompozytorami Karelem Vágnerem, Zdeňkiem Mertą i Alešem Sigmundem, a teksty pisał przede wszystkim dla Hany Zagorovej, Petra Rezka, duetu Stanislav Hložek i Petr Kotvald oraz dla Karela Černocha.[1][2] Przy niektórych utworach był jednocześnie autorem muzyki, a swój styl muzyczny sam określał jako pop-szanson.[1][2] Piosenkę „Holky z naší školky” dla Hložka i Kotvalda skomponował Karel Vágner, piosenkę „Duhová víla” zaśpiewała Hana Zagorová.[4] Žák pisał też muzykę do filmów telewizyjnych i inscenizacji i jest autorem tomików poezji dla dzieci i dorosłych Žákajda i Kalamajky.[1][2] W trakcie kariery współpracował również z Heleną Vondráčkovą i Marie Rottrovą.[2][4]

„Píseň o mé zemi” i cenzura

Piosenka „Píseň o mé zemi”, którą napisał wspólnie z Karelem Černochem, zdobyła w 1969 roku Złotą Lirę Bratysławską.[1][2][4] Według oświadczenia rodziny Pavla Žáka utwór odbierano jako protest przeciwko okupacji Czechosłowacji przez wojska Układu Warszawskiego w sierpniu 1968 roku.[1][2] Komunistyczna cenzura zakazała następnie piosenki, Karel Černoch spotkał się z zakazem występów, a Pavel Žák został potem zwolniony z Czechosłowackiego Radia.[1][2][4]

Odznaczenia i późna twórczość

W 2021 roku Pavel Žák otrzymał od ówczesnego prezydenta Miloša Zemana Medal Za Zasługi za wkład w kulturę i sztukę.[1][2] Z okazji jego osiemdziesiątych urodzin wytwórnia Supraphon wydała sześciopłytowy wybór z jego twórczości, obejmujący nagrania z lat 1967–2014.[1][2]

Chronologia

  • — W wieku 85 lat zmarł autor tekstów, kompozytor i reżyser radiowy Pavel Žák, autor tekstów piosenek Holky z naší školky i Duhová víla. Deník.cz ČTK / České noviny

Źródła

  1. Deník.cz — 1 listopada 2026
  2. ČTK / České noviny — 1 listopada 2026
  3. iDNES.cz — 1 listopada 2026
  4. Blesk.cz — 1 listopada 2026