Na zdjęciu: Bruksela (zdjęcie ilustracyjne)
Na zdjęciu: Bruksela (zdjęcie ilustracyjne)Zdjęcie: Ank Kumar, 2015 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Odroczenie unijnych przepisów o emisjach metanu w sektorze ropy i gazu to decyzja, którą 6 listopada 2026 roku ogłosiła Rada Unii Europejskiej w Brukseli. Państwa członkowskie zgodziły się na roczne przesunięcie terminu wejścia w życie przepisów dotyczących emisji metanu w imporcie ropy i gazu, o co zabiegało wiele krajów, w tym Czechy, w związku z kryzysem naftowym wywołanym wojną w Iranie [1][2].

Istota odroczenia

Unijne rozporządzenie o emisjach metanu w sektorze energetycznym weszło w życie w sierpniu 2024 roku, a wynikające z niego obowiązki wprowadzane są stopniowo [1]. Przepisy, zgodnie z którymi zagraniczni dostawcy ropy i gazu do UE mają obowiązek monitorować i raportować emisje metanu, miały zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku [1][2]. Według projektu Komisji Europejskiej z października 2026 roku ich wejście w życie miałoby zostać przesunięte aż do stycznia 2028 roku, jeśli państwa uzgodnią to z Parlamentem Europejskim [1][2][3]. Europosłowie w październiku 2026 roku poparli odroczenie nawet o trzy lata [1][2]. Państwa UE liczą się ponadto z możliwością kolejnych dwóch rocznych odroczeń, gdyby Komisja Europejska w ocenie przeprowadzonej we wrześniu 2027 roku stwierdziła, że nie zostały spełnione warunki do funkcjonowania nowych przepisów [1][2].

„Przy zakłóconych dostawach z Bliskiego Wschodu Europa nie może pozwolić sobie na niepotrzebne zawężanie kręgu dostawców ropy i gazu”

Analityk XTB Jiří Tyleček określił roczne odroczenie jako pragmatyczny krok i powiedział[4]

Przyczyny i kontekst

Obawy państw członkowskich koncentrowały się na tym, że w krajach trzecich brakuje wystarczającej liczby mierników i niezależnych weryfikatorów potrzebnych do spełnienia nowych obowiązków [1][2]. Według iDNES.cz państwa członkowskie i przemysł zwracały uwagę, że natychmiastowe wprowadzenie surowych obowiązków monitorowania dla dostawców spoza UE mogłoby skomplikować import ropy, gazu ziemnego i węgla lub prowadzić do dalszego wzrostu cen energii [3]. Odroczenie ma, według tego samego źródła, dać partnerom z krajów trzecich więcej czasu na wdrożenie systemów pomiaru, raportowania i weryfikacji emisji metanu oraz metodyk wykrywania i naprawy wycieków [3].

Wypowiedzi stron zaangażowanych

Irlandzki minister ds. klimatu, energetyki i środowiska Darragh O'Brien, którego kraj przewodniczy Radzie UE, powiedział: „Znaczące napięcia na światowych rynkach energii podnoszą ceny w całej UE. Europa pilnie potrzebuje teraz pewnych i wiarygodnych dostaw energii”. [1][2] Irlandzka prezydencja ma teraz negocjować z Parlamentem Europejskim ostateczne porozumienie, które obie strony chciałyby osiągnąć jeszcze w 2026 roku [1][2].

Czeski minister przemysłu i handlu Karel Havlíček (ANO) przyjął porozumienie z zadowoleniem i stwierdził, że odroczenie zmniejszy ryzyko dalszego wzrostu cen [4]. Analityk XTB Jiří Tyleček określił roczne odroczenie jako pragmatyczny krok i powiedział: „Przy zakłóconych dostawach z Bliskiego Wschodu Europa nie może pozwolić sobie na niepotrzebne zawężanie kręgu dostawców ropy i gazu”. [4] Jego zdaniem niektórzy dostawcy mogliby nie zdążyć spełnić nowych europejskich wymogów na czas lub woleliby skupić się na innych rynkach, co mogłoby prowadzić do droższych dostaw zastępczych [4]. Główny ekonomista Argos Capital Kryštof Míšek stwierdził, że wprowadzenie kolejnych obowiązków bez odpowiednio przygotowanego systemu pomiaru i weryfikacji oznaczałoby ryzyko utrudnienia dostępu do części dostaw [4]. Zdaniem głównego analityka Greenbuddies Tomáša Krejčíego odroczenie ma sens, jednak nie można liczyć na obniżenie cen paliw, ponieważ główną przyczyną jest niedobór podaży spowodowany wojną w Iranie i ograniczeniem dostaw z Rosji [4].

Dalszy przebieg

Aby odroczenie weszło w życie, ostateczną wersję zmian rozporządzenia (UE) 2024/1787 musi formalnie zatwierdzić Rada UE i Parlament Europejski w ramach procesu legislacyjnego [3].

Chronologia

  • — Państwa członkowskie Unii Europejskiej zatwierdziły roczne opóźnienie przepisów dotyczących emisji metanu w przypadku importowanej ropy i gazu, które mają teraz wejść w życie w styczniu 2028 roku. ČTK / České noviny Seznam Zprávy

Źródła

  1. ČTK / České noviny — 6 listopada 2026
  2. Seznam Zprávy — 6 listopada 2026
  3. iDNES.cz — 6 listopada 2026
  4. ČTK / České noviny — 6 listopada 2026